عفونت مجاری ادراری

عفونت مجاری ادراری (UTI) جزء عفونت‌هایی است که مثانه و کلیه را درگیر خود می کند و بیشتر در زنان شایع است. به نحوی که متاسفانه برخی از زنان مکرر آن را تجربه می‌کنند.  عفونت مجاری ادراری هنگام ورود و تکثیر باکتری به دستگاه ادراری اتفاق می‌افتد. در نظر داشته باشید که اگر عفونت مجاری ادراری درمان نشود می‌تواند وارد کلیه شده و باعث عفونت کلیه (پیلونفریت) شود. بنابراین اگر دچار علائم ناشی از عفونت مجاری ادراری شدید بهتر است حتما به نفرولوژیست و یا همان متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید.

متخصص نفرولوژی پزشکی است که در حوزه تشخیص و درمان کلیه و مجاری ادراری تخصص دارد و لذا اگر دچار علائم عفونت ادراری شدید حتما آن را جدی بگیرید.

برای مراجعه به متخصص کلیه و مجاری ادرار نوبت خود را از دکتر عصمت قانعی بگیرید.

علائم عفونت مجاری ادراری چیست؟

برخی موارد بیماران هیچ علامتی ندارند و صرفا در آزمایش‌های دوره‌ای به وجود عفونت پی می‌برند اما بیشتر افراد یک یا چند مورد از علائم زیر را دارد.

• سوزش ادرار

• تکرر ادرار

• مشاهده خون در ادرار

• بوی شدید ادرار

• درد در ناحیه شکم

• درد در زمان مقاربت های زناشویی

در صورتی که عفونت به کلیه ها سرایت کند تب و لرز درد کمر و حالت تهوع از علائم آن است.

 چه کسانی بیشتر به عفونت مجاری ادراری دچار می شوند؟

همانطور که اشاره شد زنان بیشتر به این بیماری دچار می‌شوند. حدود 15 درصد زنان سالانه متاثر از عفونت مجاری ادراری هستند و حدود 25 درصد از زنانی که قبلا دچار عفونت مجاری ادراری شده‌اند مجدد با آن دست و پنجه نرم خواهند کرد.

ممکن است در سیستم ایمنی افرادی که دیابت دارند تغییراتی اتفاق بیافتد که آن ها را بیشتر مستعد عفونت ادراری کند. کسانی که دچار انسداد در مجاری ادرار خود هستند (مانند سنگ کلیه) با احتمال بیشتری درگیر عفونت مجاری ادراری می‌شوند.

علل عفونت مجاری ادراری

عفونت‌های دستگاه ادراری (UTIs) معمولاً در اثر ورود باکتری‌های مدفوع به دستگاه ادراری ایجاد می‌شوند. عدم رعایت بهداشت فردی و یا شرایط خاص مانند سنگ کلیه و یا دیابت احتمال ابتلا به عفونت مجاری ادراری بیشتر می‌شود.

هایپرپلازی (Hyperplasia) خوش‌خیم پروستات که بزرگ شدن پروستات نیز نامیده می‌شود، افزایش غیرسرطانی اندازه غده پروستات است. علائم ممکن است شامل تکرر ادرار، مشکل در شروع ادرار، جریان ضعیف، ناتوانی در ادرار کردن، یا از دست دادن کنترل مثانه باشد.

زنان مجرای ادرار کوتاه تری نسبت به مردان دارند. یعنی باکتری ها بیشتر به مثانه یا کلیه‌ها می‌رسند و باعث عفونت می‌شوند. حدود 80 تا 90 درصد عفونت های ادراری توسط نوعی باکتری به نام E. coli ایجاد می شود.

مواردی که خطر ورود باکتری به مثانه را افزایش می دهند عبارتند از:

• داشتن رابطه جنسی

• بارداری

• شرایطی که موجب مسدود شدن دستگاه ادراری می‌شود مانند سنگ کلیه

• شرایطی که تخلیه کامل مثانه را دشوار می کند – مانند بزرگ شدن پروستات در مردان و یبوست در کودکان

• کاتترهای ادراری (لوله ای در مثانه که برای تخلیه ادرار استفاده می‌شود.)

• داشتن سیستم ایمنی ضعیف همانند افراد مبتلا به دیابت یا افرادی که شیمی درمانی می‌کنند.

• ننوشیدن مایعات کافی

• عدم تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی

علل عفونت مجاری ادراری در زنان

• آناتومی زنان: زنان به دلیل مجرای ادرار کوتاه‌ترشان نسبت به مردان بیشتر مستعد ابتلا به عفونت‌های ادراری هستند چرا که دسترسی باکتری‌ها به مثانه آسان‌تر می‌شود.

• تغییرات پس از یائسگی: کاهش سطح استروژن در زنان یائسه می تواند محیط دستگاه ادراری را تغییر دهد و آن را مستعد ابتلا به عفونت کند.

• بارداری: تغییرات در دستگاه ادراری در دوران بارداری، همراه با نوسانات هورمونی، می‌تواند خطر عفونت ادراری را افزایش دهد.

انواع عفونت مجاری ادرار

انواع عفونت مجاری ادرار به صورت زیر دسته‌بندی می‌شود.

• عفونت مثانه که شایع ترین عفونت دستگاه ادراری است.

• عفونت مجرای ادرار

• عفونت کلیه ها

• عفونت واژن

تشخیص عفونت ادراری

عفونت مجاری ادراری از طریق آزمایش ادرار قابل تشخیص است؛ به این صورت که نمونه ادرار بعد از کشت در زیر میکروسکوپ مورد آزمایش قرار می‌گیرد. در نظر داشته باشید که علامت‌های عفونت مجاری ادراری مانند تب و لرز و یا وجود خون در ادرار می‌تواند به دلیل عفونت ادراری باشد اما ممکن است متخصص کلیه و مجاری ادراری دلایل دیگری برای این موضوع پیدا کند. بنابراین حتما برای مشورت به نفرولوژیست مراجعه کنید.

درمان عفونت مجاری ادراری در طب سنتی

با توجه به پیشرفت راه‌های تشخیص و درمان و نظر به اینکه عدم درمان قطعی عفونت مجاری ادراری منجر به ایجاد مشکلات جدی‌تر می‌شود پیشنهاد می‌شود به علم نوین پزشکی اعتماد کرده و به دنبال درمان عفونت از طریق طب سنتی نروید.

پیشگیری از عفونت ادراری

• به صورت منظم روزانه 6 تا 8 لیوان آب بنوشید و از آب میوه طبیعی استفاده کنید.

• ویتامین C و روی برای مقابله با عفونت موثر است.

• تا جایی که ممکن است ادرار کردن را به تعویق نیندازید.

• بهداشت فردی را رعایت کنید.

• بیشتر از شلوار پنبه ای که تنگ نباشد استفاده کنید.

عفونت مجاری ادراری در زنان باردار

 همانطور که می‌دانید رحم دقیقا بالای مثانه قرار دارد و لذا در طول بارداری هر چه رحم بیشتر رشد کند احتمال مسدود شدن مجاری ادراری و عفونت بیشتر می‌شود. مادران باردار در هفته ششم تا هفته 24ام بارداری بیشتر در معرض ابتلا به عفونت مجاری ادراری هستند. توجه کنید که عفونت مجاری ادراری می‌تواند هم برای مادر و هم فرزند خطرناک باشد. بنابراین در صورتی که دچار عفونت شدید حتما با یک نفرولوژیست مشورت کنید.

درمان عفونت ادراری

بعد از آنکه با آزمایش و یا علايمی نظیر سوزش ادرار و تکرر ادرار به پزشک مراجعه کردید، معمولا نفرولوژیست در مرحله اول با توجه به نتیجه آزمایش ادرار از آنتی‌بیوتیک خوراکی برای درمان استفاده می‌کند. معمولا بعد از اتمام دوره درمان، عفونت از بین می رود اما اگر عفونت برطرف نشد لازم است که آزمایش‌های ویژه‌ای نظیر سونوگرافی و سی تی اسکن در ادامه انجام شود تا علت زمینه‌ای آن بررسی شود.

قرص برای عفونت مجاری ادراری

بعد از اینکه نمونه ادرار در آزمایشگاه کشت شدُ نوع باکتری که منجر به عفونت شده توسط آزمایشگاه مشخص می‌شود. پس از آن در مرحله اول آنتی بیوتیک خوراکی متناسب با نوع خوراکی تجویز می‌شود. در صورتی که به هر دلیلی امکان تجویز قرص نبود و یا عفونت شدید بود از آنتی بیوتیک‌های داخل وریدی و یا عضلانی استفاده می‌شود.

البته برای کاهش درد هم بسته به تشخیص نفرولوژیست مُسَکِن مناسب تجویز می‌شود.